Planujesz wymianę starego pieca albo budowę domu i słyszysz, że gaz „jest już zakazany”? Spokojnie. Żaden przepis nie zabrania dziś montażu nowego kotła gazowego ani nie każe zdejmować działającego. Zmieniło się co innego: od 2025 roku na samodzielny kocioł nie dostaniesz dotacji, a z Czystego Powietrza wypadł 31 marca 2025 r.
Czy mogę dziś zamontować kocioł gazowy?
Tak. Całe zamieszanie bierze się z dyrektywy budynkowej EPBD, czyli dyrektywy (UE) 2024/1275 z 24 kwietnia 2024 roku. Wyznacza ona kierunek odchodzenia od paliw kopalnych, ale nie zabrania postawienia kotła w twojej kotłowni.
Państwa Unii miały przenieść ją do swojego prawa do 29 maja 2026 roku. Żadnemu nie udało się to w całości, Polsce też nie. Klientom, którzy pytają mnie o „zakaz gazu”, odpowiadam więc krótko: takiego przepisu nie ma. Przed zakupem sprawdź tylko, czy w twojej gminie nie obowiązuje uchwała antysmogowa z dodatkowymi wymaganiami.
Dotacji nie ma, ale jest wyjątek dla hybrydy
Od 1 stycznia 2025 roku państwa członkowskie nie mogą finansować montażu kotłów na paliwa kopalne. W nowej odsłonie Czystego Powietrza, ogłoszonej 31 marca 2025 roku, kocioł gazowy przestał być kosztem kwalifikowanym. Jeśli liczyłeś na zwrot części pieniędzy za sam kocioł, ten plan odpada.
Furtką jest układ hybrydowy. Główną pracę wykonuje w nim pompa ciepła, a kocioł gazowy włącza się dopiero w najzimniejsze dni jako źródło szczytowe. Dyrektywa takie wsparcie dopuszcza, tyle że na razie żaden krajowy program do takiego zestawu nie dopłaca.
Czy w 2040 roku każą mi zdjąć kocioł?
Nie. Rok 2040 krąży po sieci jako data zakazu, a w dyrektywie to tylko cel stopniowego wycofania kotłów na paliwa kopalne. Jak go osiągnąć, zdecydują poszczególne państwa. Eksperci branżowi podkreślają, że w 2040 roku nikt nie będzie kazał demontować pracującego kotła. W istniejącym domu możesz korzystać z dotychczasowego źródła ciepła aż do głębokiej modernizacji, chyba że prawo krajowe, na przykład uchwała antysmogowa, stanowi inaczej.
Daty, które naprawdę warto znać, wyglądają tak:
- 2025 – koniec dotacji na samodzielne kotły na paliwa kopalne,
- 2028 – nowe budynki publiczne mają być zeroemisyjne,
- 2030 – zeroemisyjne mają być nowe domy, z instalacjami wykorzystującymi energię słoneczną,
- 2040 – cel wycofania kotłów na paliwa kopalne, bez nakazu demontażu.
Budynek zeroemisyjny nie może spalać paliw kopalnych na miejscu, dlatego w nowym domu od 2030 roku sam kocioł gazowy nie wystarczy.
Budujesz teraz? Skorzystaj ze starych warunków technicznych
Rozporządzenie z warunkami technicznymi straciło moc 20 września 2026 roku, a nowego jeszcze nie wydano. Ustawa z 31 lipca 2026 roku pozwala przez 18 miesięcy od tej daty, czyli do 20 marca 2028 roku, stosować dotychczasowe przepisy, znane jako WT 2021. Trzeba tylko złożyć do właściwego organu oświadczenie, że z nich korzystasz. Każdemu inwestorowi radzę to zrobić, bo to najprostsza droga bez niespodzianek.
WT 2021 dopuszczają w domu jednorodzinnym najwyżej 70 kWh energii pierwotnej na metr kwadratowy rocznie, licząc ogrzewanie, wentylację i ciepłą wodę. Samodzielny kocioł gazowy może się w tym limicie zmieścić, jeśli obliczenia projektanta to potwierdzą.
Kocioł gazowy zostaje jako zapas
Dyrektywa uderza w paliwa kopalne, a nie w samą technologię. Kocioł na biometan albo biopropan nie jest kotłem na paliwo kopalne, choć brakuje jeszcze definicji, certyfikacji i przepisów. Większość nowych kotłów kondensacyjnych poradzi sobie też z gazem z domieszką do 20% wodoru.
W praktyce widzę jednak inny kierunek. Nawet gdy pompa ciepła dałaby radę ogrzać dom sama, wielu inwestorów chce mieć w kotłowni kocioł gazowy w odwodzie. Warto przy tym pamiętać o ETS2, unijnym systemie opłat za emisję CO2 z ogrzewania budynków, którego start przesunięto z 2027 na 2028 rok. Dlatego kocioł najlepiej planować jako uzupełnienie pompy ciepła, a nie jedyne źródło ciepła w domu.
