Kocioł dymi, sterownik pokazuje błąd nieudanego rozpalenia, a ty już szukasz nowej zapalarki? Najpierw sprawdź dawkę startową. Granulki na ruszcie mają przykryć dyszę grzałki tylko jedną, najwyżej dwiema warstwami. Gruba warstwa pelletu odcina powietrze, dusi płomień i przegrzewa zapalarkę, aż ta pęka.
Dym, błąd rozpalania i sadza. Tak objawia się za duża dawka
Objawy powtarzają się w wielu kotłowniach. Po starcie zamiast jasnego płomienia z palnika idzie gęsty dym, granulki tylko się tlą, a po chwili sterownik zgłasza nieudane rozpalenie. Dom zaczyna się wychładzać i od razu pada podejrzenie na wadliwą grzałkę.
Drugi sygnał widać przy czyszczeniu. Niedopalony pellet zostawia w wymienniku sadzę i smołę, które schodzą o wiele trudniej niż zwykły popiół. Kiedy taki osad szybko przybywa, a kocioł ma kłopot ze startem, w pierwszej kolejności sprawdzam ustawienia rozpału, a dopiero potem samą zapalarkę. Dawkę startową wiele osób podnosi w dobrej wierze, bo boi się, że kocioł nie złapie ognia, albo chce przyspieszyć rozpalanie. Skutek jest odwrotny.
Najgroźniejszy objaw to głuche tąpnięcie w kotle po dłuższym dymieniu. Tlący się pellet wydziela gazy drzewne, głównie tlenek węgla i węglowodory, które zbierają się w komorze spalania i czopuchu. Gdy wreszcie pojawia się ogień, ta mieszanka zapala się gwałtownie. Taki wybuch potrafi zerwać uszczelki, uszkodzić czujnik spalin, a w skrajnym przypadku zdemolować obudowę palnika.
Dlaczego przysypana grzałka się przepala?
Ceramiczna zapalarka nie podpala pelletu płomieniem jak zapalniczka. Rozgrzewa się do 800–1000°C, a wentylator nadmuchowy przetłacza powietrze przez jej wnętrze albo obudowę. Dopiero to rozgrzane powietrze uderza w granulki i doprowadza je do samozapłonu.
Ten sam strumień powietrza chłodzi grzałkę. Gdy na dyszę spadnie gruba warstwa opału, wylot się zatyka i gorące powietrze nie ma dokąd uchodzić. Temperatura przy zapalarce rośnie wtedy ponad dopuszczalne normy. Ceramiczny wkład pęka od gwałtownego skoku temperatury, a w tradycyjnych modelach przepala się spirala oporowa. Przy okazji brakuje tlenu, więc zamiast płomienia masz tlenie i dym.
Ile granulek ma leżeć na ruszcie
Dawka startowa ma tylko przykryć dyszę nadmuchową grzałki jedną, maksymalnie dwiema warstwami granulek.
Jeśli po rozpalaniu widzisz w palenisku grubą warstwę niedopalonych granulek, zmniejsz dawkę startową w sterowniku. Przy ustawianiu trzymam się trzech zasad:
- Mniej znaczy pewniej. Cienka warstwa łapie ogień szybciej, bo powietrze swobodnie krąży między granulkami.
- Czysty ruszt przed startem. Spieki i popiół z poprzedniego cyklu sprawiają, że nowa porcja nakłada się na stare zanieczyszczenia i od razu dusi grzałkę.
- Sprawne odpopielanie. Jeśli kocioł ma automatyczne czyszczenie, sprawdź, czy mechanizm rzeczywiście usuwa popiół. Jeśli nie ma, regularnie czyść komorę ręcznie.
Nowa partia pelletu? Przeważ podajnik jeszcze raz
Kupując kolejne worki, łatwo założyć, że pellet to pellet i ustawienia zostają bez zmian. Każda partia różni się jednak ciężarem nasypowym i długością granulek. Jeśli nowy pellet jest drobniejszy, podajnik w tym samym czasie poda go znacznie więcej. Dawka dobrana idealnie pod poprzednie worki nagle staje się za duża, choć w sterowniku nic nie zmieniłeś.
Dlatego po każdej zmianie partii robię test przeważenia, czyli tak zwaną próbę kręconą, i wpisuję do sterownika realną wagę, którą wysypał podajnik. Regulacja dawki startowej zajmuje kilkanaście minut. Wymiana spalonej zapalarki w środku sezonu to wydatek i wizyta serwisanta, a do tego przerwa w ogrzewaniu i dostawie ciepłej wody.
