Pokój wygląda na suchy, okna nie parują, a za szafą przy ścianie zewnętrznej pojawiają się ciemne kropki? Duży mebel dosunięty do zimnej ściany odcina jej dopływ ciepłego powietrza. Odsuń go o 5–10 cm albo przenieś pod ścianę wewnętrzną, a za meblem znów zacznie krążyć powietrze.
Zacznij od prostego testu: dłoń i higrometr
Zanim zaczniesz przestawiać meble, sprawdź, czy problem w ogóle istnieje. Odsuń szafę na tyle, żeby wsunąć rękę, i połóż dłoń na ścianie za nią. Potem dotknij tej samej ściany w odsłoniętym miejscu. Jeśli za meblem tynk jest wyraźnie zimniejszy albo lekko wilgotny, masz pierwszy sygnał ostrzegawczy.
Drugi krok to higrometr, czyli niewielki miernik wilgotności powietrza. Najpierw zostaw go na środku pokoju. W sezonie grzewczym dobrze, gdy pokazuje około 40–50 proc. Jeżeli odczyt długo utrzymuje się powyżej 60 proc., ryzyko pleśni rośnie w całym mieszkaniu, nie tylko za szafą.
Dobry wynik na środku pokoju nie oznacza jednak, że za szafą wszystko jest w porządku. Przy chłodnej ścianie schowanej za meblem wilgotność tuż przy powierzchni tynku może być znacznie wyższa niż w reszcie pomieszczenia. Na tym polega ta pułapka. Pleśń nie potrzebuje kropel wody na ścianie, wystarczy jej długotrwale podwyższona wilgotność przy samej powierzchni.
Dlaczego najgorzej jest przy ścianie zewnętrznej i w narożniku?
Jesienią i zimą rośnie różnica temperatur między mieszkaniem a tym, co na zewnątrz. Ściana zewnętrzna, zwłaszcza w słabo ocieplonym budynku, robi się wtedy miejscami wyraźnie chłodniejsza. W otwartym pokoju ogrzewa ją ciepłe powietrze. Kiedy dosuniesz do niej szafę, ten dopływ zostaje odcięty i za meblem powstaje chłodna, zastała strefa.
Narożnik jest narażony podwójnie. Spotykają się w nim dwie zimne płaszczyzny, a powietrze krąży tam jeszcze słabiej. Do tego dochodzą mostki termiczne, czyli miejsca, przez które ciepło ucieka szybciej niż przez resztę ściany.
Najbardziej ryzykowny zestaw to szafa sięgająca sufitu, wstawiona w narożnik przy ścianie zewnętrznej, w mieszkaniu ze słabą wentylacją. To fizyka budowli, a nie kwestia bałaganu. Pleśń potrafi wyrosnąć w mieszkaniu, które jest regularnie sprzątane i wietrzone.
Odsuń o 5–10 cm, ale nie zawsze to koniec
Praktycznym punktem wyjścia jest odstęp około 5–10 cm między tyłem mebla a zimną ścianą. Dzięki niemu powietrze z pokoju może wejść za szafę i ogrzewać tynk. Jeszcze lepiej, jeśli duży mebel da się przenieść pod cieplejszą ścianę wewnętrzną.
Ten sam mechanizm dotyczy łóżka. Wysoki, pełny zagłówek dosunięty do ściany zewnętrznej działa jak mała szafa: zasłania tynk, a nocą wilgoci dokłada jeszcze oddech śpiących. Tu również pomaga kilka centymetrów odstępu i zaglądanie za wezgłowie przy zmianie pościeli.
Trudniej jest z szafą w zabudowie, której nie odciągniesz od ściany. Jeżeli za nią pojawia się pleśń, potrzebna bywa zmiana konstrukcji albo zapewnienie wentylacji przestrzeni za meblem. Samo przetarcie ściany da tylko chwilowy spokój.
Odstęp nie pomoże też, gdy ściana jest zawilgocona z innego powodu. Ani przestawianie mebli, ani osuszacz powietrza nie naprawią przeciekającej rury, nieszczelnego dachu czy mostka termicznego. Na co dzień pomagają krótkie, intensywne wietrzenie, włączanie wentylacji podczas gotowania i kąpieli oraz niesuszenie dużej ilości prania w słabo wentylowanym pokoju.
Co zrobić, gdy za szafą już jest pleśń?
Najpierw ustal, skąd bierze się wilgoć, bo bez tego nawet staranne czyszczenie zadziała tylko na chwilę. Niewielki nalot na twardej, nieporowatej powierzchni usuniesz wodą z detergentem. Potem miejsce trzeba dokładnie osuszyć.
- Załóż rękawice, okulary ochronne i odpowiednią maskę.
- Nie szoruj pleśni na sucho.
- Nie mieszaj ze sobą preparatów chemicznych.
- Obejrzyj też tylną ściankę mebla.
Tapeta, płyta gipsowo-kartonowa czy płyta meblowa, w które pleśń wniknęła, mogą wymagać wymiany. Gdy zajęta powierzchnia przekracza około 1 m², pleśń wraca albo podejrzewasz przeciek, wezwij specjalistę. Szczególnie ostrożnie postępuj, jeśli w domu mieszka alergik albo osoba z astmą.
