Masz kocioł na pellet i zastanawiasz się, czy w tym sezonie znów zapłacisz więcej? Rachunek jest prosty. Polska produkuje ok. 2 mln ton pelletu rocznie, a branża szacuje potrzeby na ok. 2,3 mln ton. Brakuje więc mniej więcej 300 tys. ton, a według UOKiK krajowi producenci nie nadążają z dostawami za liczbą chętnych.
Rachunek, który warto znać przed zakupem opału
Liczba 2 mln ton pochodzi z danych Bioenergy Europe za 2024 rok, na które powołują się Lasy Państwowe. Druga liczba, 2,3 mln ton, to szacunek przedstawicieli branży. Nie jest to oficjalny bilans ze statystyki publicznej, ale kierunek jest jasny: krajowa produkcja nie pokrywa krajowych potrzeb.
Odbiorców przybywa. Z sierpniowej analizy UOKiK wynika, że w 2026 roku kotłami na pellet i drewno ogrzewa się ok. 450 tys. gospodarstw domowych. W porównaniu z 2023 rokiem to przyrost o ponad 90 tys. domów. Za główny powód podwyżek urząd uznał właśnie to, że chętnych jest coraz więcej, a surowca drzewnego nie przybywa. Ostrzega też, że ten sam problem może wrócić w kolejnym sezonie.
Dlaczego nie da się po prostu wyprodukować więcej?
Dobry pellet klasy A1 nie powstaje z pni ściętych specjalnie na opał. Robi się go głównie z trocin i innych czystych resztek, które zostają w tartakach, zakładach meblarskich i innych firmach obrabiających drewno. Ilość pelletu zależy więc od tego, ile desek i mebli wyprodukuje przemysł.
W październiku leśnicy z Lasów Państwowych podkreślali, że większa sprzedaż drewna okrągłego niczego sama nie załatwia. Kłoda musi najpierw przejść przez tartak i dopiero wtedy część trocin i wiórów może trafić do producenta paliwa. Gdy branża drzewna ma słabszy okres, takich resztek jest po prostu mniej.
O te same trociny konkuruje kilku chętnych naraz: producenci pelletu, fabryki płyt drewnopochodnych i zakłady, które spalają biomasę, żeby wytworzyć energię na własne potrzeby. Według Lasów Państwowych trociny ostatnio mocno podrożały, a to od razu podnosi koszt każdej tony pelletu.
Brakujące tony przypływają z coraz dalszych krajów
Lukę zasypuje import. Na przełomie 2023 i 2024 roku Polska sprowadziła więcej pelletu, niż wysłała za granicę. Oprócz dostaw od sąsiadów w branży mówi się o pellecie z Argentyny i Brazylii, pojawiają się też doniesienia o imporcie z Wietnamu.
To nie jest pewne zabezpieczenie. W całej Europie zużywa się więcej pelletu, niż się produkuje, więc o te same dostawy walczą odbiorcy z innych krajów. Gdy u nich rośnie popyt, odczujesz to w cenie opału w swoim składzie.
UOKiK zwraca też uwagę na unijne rozporządzenie EUDR. Obejmuje ono drewno i część produktów drzewnych oraz wymaga między innymi wykazania pochodzenia surowca. Duże i średnie firmy stosują je od 30 grudnia 2026 roku, a większość mikro- i małych od 30 czerwca 2027 roku.
Czy dotacje z Czystego Powietrza dołożą kolejne kotły?
Tak. W 2025 roku blisko 77% wszystkich wniosków o dopłatę do nowego ogrzewania z Czystego Powietrza składali ludzie wybierający kocioł na pellet lub drewno. Według NFOŚiGW w 2027 roku i później dotację nadal dostaną pompy ciepła, kotły na pellet i kotły zgazowujące drewno z listy ZUM. Z programu wypadną natomiast kotły elektryczne, maty i grzejniki elektryczne.
Każdy nowy kocioł to kolejny odbiorca paliwa na wiele sezonów. Jeśli kotłów przybywa szybciej, niż rośnie produkcja i import, rynek wyrównuje się przede wszystkim ceną. Najmocniej odczują to domy, które po wymianie źródła ciepła są związane z jednym paliwem.
Sam przy doborze kotła długo patrzyłem głównie na wysokość dotacji. Dziś zawsze dopytuję też o paliwo, bo kocioł pracuje kilkanaście lat. Przez cały ten czas cena i dostępność pelletu ważą w domowym budżecie więcej niż jednorazowa dopłata do zakupu.
