Sypiesz do zasobnika dwa worki pelletu na dobę, a termometr w salonie pokazuje ledwie 19°C? Zanim ruszysz nadmuch, policz worki. Piętnaście kilogramów dobrego pelletu to około 59 kWh ciepła, więc dwa worki dają średnio prawie 5 kW grzania przez całą dobę. Słabo ocieplony dom w mróz potrafi tyle po prostu zjeść.
Rachunek na workach, który zrobisz przy kotle
Certyfikat ENplus wymaga, żeby kilogram pelletu miał wartość opałową co najmniej 4,6 kWh. W standardowym 15-kilogramowym worku jest więc minimum 69 kWh energii. Kocioł nie zamieni jej w całości w ciepło na grzejnikach. Przy sprawności 85 procent zostaje około 59 kWh z jednego worka.
Dwa worki na dobę to zatem mniej więcej 118 kWh ciepła. Jeśli rozłożysz to na całą dobę, wychodzi średnio blisko 5 kW mocy grzewczej oddawanej bez przerwy. Ten wynik zapisuję sobie na kartce, zanim w ogóle dotknę sterownika, bo od niego zależy, gdzie szukać dalej.
Najpierw dom, dopiero potem nadmuch
Prawie 5 kW to sporo. W dużym, słabo ocieplonym budynku podczas mrozu taki apetyt jest jednak zupełnie normalny. Nieocieplone ściany, stary dach i nieszczelne okna wypuszczają ciepło tak szybko, że kocioł pracujący bez zarzutu i tak spali kilkadziesiąt kilogramów pelletu na dobę.
Jest prosty test. Jeśli pokoje dochodzą do temperatury ustawionej na sterowniku, kocioł robi swoje, a paliwo idzie na pokrycie strat. Wtedy grzebanie w nadmuchu i czasie podawania niewiele da. Więcej zmieni ocieplenie domu. Od ręki pomaga też niższa temperatura, którą utrzymujesz w pomieszczeniach.
Ile razy na dobę rozpala się twój kocioł?
Gdy dom nie tłumaczy zużycia, zajrzyj do licznika rozpaleń w sterowniku. Zły scenariusz wygląda tak: palnik startuje, woda szybko się nagrzewa, kocioł gaśnie, a po kilkunastu minutach wszystko zaczyna się od nowa. Każde takie rozpalenie zużywa energię na rozgrzanie urządzenia i ustabilizowanie płomienia, zanim cokolwiek trafi do grzejników.
Jedną z przyczyn takiego taktowania jest kocioł o za dużej mocy. Wyobraź sobie dom, który w danej pogodzie potrzebuje 4 kW, i kocioł o mocy nominalnej 20 kW. Jeśli palnik nawet na najniższej mocy daje więcej, niż budynek potrafi odebrać, kocioł w kółko się włącza i wyłącza. Sprawdź w dokumentacji zakres modulacji mocy. Z instalatorem porozmawiaj o pojemności wodnej instalacji i o buforze, dzięki któremu palnik pracuje dłużej i równiej.
Na tym etapie warto też zajrzeć do popielnika. Dużo czarnych, niedopalonych kawałków sugeruje, że nadmuch albo dawka paliwa są źle ustawione. Tę regulację lepiej zostawić serwisantowi, który oceni spalanie analizatorem spalin, niż zmieniać ją na wyczucie.
Wilgotność i popiół pelletu sprawdzasz na końcu
Pellet od różnych producentów różni się wilgotnością, wartością opałową, ilością popiołu i twardością. Punktem odniesienia jest klasa ENplus A1: najwyżej 10 procent wilgoci i 0,7 procent popiołu. Szukaj tego oznaczenia na worku. Worki trzymaj w suchym miejscu, bo zawilgocony opał sprawia kłopot nawet w dobrym kotle.
Po zmianie dostawcy przez kilka dni obserwuj trzy rzeczy. Sprawdź, czy popiołu jest wyraźnie więcej, czy w palniku tworzą się spieki i czy płomień pali się równo. Zwróć też uwagę na drobny pył na dnie worka, bo za dużo takiej frakcji potrafi zakłócić podawanie paliwa.
Trzy dni notatek zamiast zgadywania
Zanim zadzwonisz po serwis, przez trzy kolejne dni zapisuj kilka danych: ile kilogramów pelletu poszło, temperaturę na zewnątrz i w domu, liczbę rozpaleń, czas pracy palnika i temperaturę kotła. Z takiej tabelki widać, czy zużycie rośnie razem z mrozem, czy kocioł marnuje paliwo. W tym czasie zmieniaj najwyżej jedno ustawienie naraz. Inaczej nie dojdziesz, co faktycznie pomogło.
