Masz pompę ciepła na taryfie G12W i martwisz się, że nocą płacisz mniej, ale urządzenie męczy się na mrozie? Tańsza strefa to nie tylko noc, ale też godziny 13–15 i całe weekendy. W analizie dla Krakowa wyszło, że jest w niej średnio zaledwie o ok. 0,75°C zimniej niż w drogiej.
Nocą zimniej, więc COP spada? Na pierwszy rzut oka tak
Powietrzna pompa ciepła bierze energię z powietrza na zewnątrz. Im zimniej za oknem, tym większy dystans między źródłem a wodą, której potrzebuje instalacja, i tym niższy współczynnik COP.
Przy COP równym 4 z każdej kilowatogodziny prądu dostajesz około 4 kWh ciepła. Gdy COP spada do 3, na tę samą porcję ciepła zużywasz więcej energii elektrycznej. Stąd prosty wniosek, że tania noc odbija się na sprawności. Ten wniosek ma jednak dziurę, bo zakłada, że tania strefa to wyłącznie noc.
Tania strefa G12W rozpisana jak plan doby
Analizowany wariant G12W wygląda tak. Tańsza energia obowiązuje w trzech blokach:
- 22:00–6:00: nocne okno, rzeczywiście chłodniejsza część doby,
- 13:00–15:00: dwie godziny w środku dnia, które często zbiegają się z najcieplejszą porą,
- soboty, niedziele i dni ustawowo wolne od pracy: tania stawka przez całe 24 godziny.
Weekendowe doby wnoszą do taniej strefy nocne chłody, ale też ciepłe popołudnia. Razem z oknem 13–15 podnoszą średnią temperaturę taniej strefy. Dlatego nie można jej traktować jak zwykłej średniej z nocy.
Dlaczego najzimniejsza godzina wypada już w droższej strefie?
Minimum temperatury w ciągu doby często przypada w pobliżu wschodu słońca. Nocne tanie okno kończy się o 6:00. Jeśli najzimniej robi się ok. 7:00, pompa pracuje w najtrudniejszych warunkach już po droższej stawce.
Nie dzieje się tak codziennie, bo zachmurzenie, wiatr i ogólna pogoda przesuwają ten moment. W skali całego sezonu takie przesunięcia mają jednak wpływ na średnią temperaturę obu stref.
Dochodzi do tego zima z jej szarymi dniami. Przy zachmurzonym niebie i stabilnej pogodzie temperatura potrafi stać prawie w miejscu przez wiele godzin. A to właśnie w najchłodniejszych miesiącach pompa pracuje najwięcej, więc takie spokojne doby ważą w rachunku najmocniej.
Ile wyszło w analizie dla Krakowa
Analiza opublikowana przez Globenergię opiera się na typowym roku meteorologicznym dla Krakowa. Temperatury przypisano do godzin taniej i drogiej energii, a potem zważono je profilem pracy pompy. Dzięki temu okresy z większym zapotrzebowaniem na ciepło liczyły się mocniej niż ciepłe dni, gdy pompa prawie stoi.
Wynik to średnio ok. 0,75°C różnicy. To dużo mniej niż przepaść między nocnym minimum a słonecznym popołudniem, którą widać na termometrze za oknem. Ta liczba nie mówi wprost, o ile spada COP. Dotyczy też konkretnego wariantu taryfy, Krakowa i przyjętego sposobu ważenia, więc w innym regionie może wyjść inaczej.
O rachunku decyduje temperatura zasilania i sterowanie
Skoro pora pracy zmienia warunki tak niewiele, lepiej patrzeć na to, co naprawdę rusza sprawnością. Liczą się temperatura wody zasilającej instalację, odszranianie parownika, obciążenie sprężarki i sposób sterowania. Ocenia się cały sezon grzewczy, nie jedną mroźną noc.
Przesuwanie pracy na tańsze godziny najlepiej działa w budynku z dużą bezwładnością cieplną, zwłaszcza z ogrzewaniem podłogowym. Ciepło gromadzi się wtedy w tańszej strefie, a dom oddaje je później. Pułapka leży w sterowaniu. Jeśli na siłę podbijesz temperaturę zasilania, żeby szybko „naładować” dom, pompa pracuje mniej sprawnie i zjada część zysku z niższej stawki.